Rząd zapowiada prace nad podatkiem cyfrowym. Giganci technologiczni mogą zapłacić więcej
Rząd wraca do pomysłu podatku cyfrowego
Polski rząd zapowiedział intensyfikację prac nad ustawą dotyczącą podatku cyfrowego, który miałby objąć największe światowe przedsiębiorstwa technologiczne osiągające znaczące przychody na polskim rynku. Informacja ta wywołała szeroką dyskusję zarówno wśród ekonomistów, przedsiębiorców, jak i przedstawicieli branży nowych technologii. Projekt ma być odpowiedzią na wieloletni problem związany z opodatkowaniem globalnych platform internetowych, które – mimo prowadzenia ogromnej działalności biznesowej w Polsce – często płacą relatywnie niewielkie podatki dochodowe dzięki międzynarodowym strukturom podatkowym.
Zapowiedź nowych regulacji wpisuje się w szerszy europejski trend zmierzający do bardziej sprawiedliwego opodatkowania gospodarki cyfrowej. W ostatnich latach podobne rozwiązania wdrożyły lub rozwijają między innymi Francja, Wielka Brytania, Hiszpania, Austria oraz Włochy. Polska chce dołączyć do grona państw, które uznają, że obecny system podatkowy nie nadąża za dynamicznym rozwojem biznesu internetowego i wymaga dostosowania do realiów XXI wieku. Według przedstawicieli Ministerstwa Cyfryzacji projekt ustawy ma zostać opublikowany jeszcze pod koniec lipca i następnie skierowany do szerokich konsultacji społecznych.
Dlaczego powstał pomysł nowego podatku?
Globalne platformy działają inaczej niż tradycyjne przedsiębiorstwa
Największym wyzwaniem dla współczesnych systemów podatkowych jest fakt, że przedsiębiorstwa cyfrowe mogą generować ogromne przychody w danym kraju bez konieczności posiadania tam rozbudowanej infrastruktury czy licznych pracowników. Firmy zajmujące się reklamą internetową, mediami społecznościowymi, handlem elektronicznym czy sprzedażą usług cyfrowych wykorzystują globalne modele biznesowe, dzięki którym znaczną część zysków księgują w państwach oferujących korzystniejsze warunki podatkowe.
Oznacza to, że państwa, w których znajdują się użytkownicy i reklamodawcy, często nie otrzymują proporcjonalnych wpływów podatkowych. Zdaniem zwolenników podatku cyfrowego prowadzi to do nierównej konkurencji pomiędzy lokalnymi przedsiębiorstwami a międzynarodowymi korporacjami technologicznymi.
Polskie firmy od lat zwracają uwagę na nierówne warunki
Rodzimi przedsiębiorcy wielokrotnie wskazywali, że prowadząc działalność w Polsce ponoszą pełne koszty podatkowe, podczas gdy globalne platformy wykorzystują międzynarodowe struktury korporacyjne do optymalizacji zobowiązań fiskalnych. W rezultacie lokalne firmy konkurują z podmiotami dysponującymi znacznie większym kapitałem i niższym efektywnym opodatkowaniem.
Zdaniem ekspertów nowa danina miałaby częściowo wyrównać te różnice i zwiększyć konkurencyjność krajowego rynku.
Jak miałby działać podatek cyfrowy?
Podatek od określonych usług cyfrowych
Według dotychczas przedstawianych założeń projekt zakłada objęcie podatkiem wybranych usług cyfrowych świadczonych przez największe przedsiębiorstwa. Mowa przede wszystkim o:
Reklamie internetowej
Jednym z głównych źródeł przychodów globalnych gigantów technologicznych pozostaje sprzedaż reklam internetowych. To właśnie ten segment ma zostać objęty nową daniną.
Platformach pośredniczących
Podatek miałby obejmować również przychody osiągane przez platformy internetowe pośredniczące pomiędzy sprzedawcami i klientami.
Monetyzacji danych użytkowników
Istotnym elementem projektu pozostają także usługi wykorzystujące dane użytkowników do prowadzenia działalności komercyjnej.
W mediach pojawiają się informacje, że rozważana stawka mogłaby wynieść do 3% przychodów z wybranych usług cyfrowych realizowanych na polskim rynku, choć ostateczne rozwiązania zostaną przedstawione dopiero wraz z projektem ustawy.
Giganci technologiczni mogą zapłacić więcej
Największe korporacje znalazłyby się w centrum zmian
Projekt nie jest skierowany przeciwko małym przedsiębiorcom ani polskim startupom. Celem regulacji mają być przede wszystkim największe międzynarodowe platformy osiągające bardzo wysokie przychody z działalności internetowej.
Do grona potencjalnie objętych nowych przepisów mogą należeć globalni liderzy rynku reklamy internetowej, mediów społecznościowych, wyszukiwarek, platform handlu elektronicznego oraz usług cyfrowych.
Rząd argumentuje, że firmy te korzystają z infrastruktury cyfrowej, użytkowników oraz rynku konsumenckiego w Polsce, dlatego powinny w większym stopniu uczestniczyć w finansowaniu funkcjonowania państwa.
Możliwe zachęty dla inwestujących w Polsce
Ulgi za rozwój krajowej gospodarki
Jednym z najbardziej interesujących elementów zapowiedzi jest możliwość odliczania od podatku wydatków ponoszonych na inwestycje technologiczne realizowane w Polsce. Oznacza to, że przedsiębiorstwa rozwijające centra badawczo-rozwojowe, budujące nowe zakłady, finansujące edukację cyfrową czy tworzące miejsca pracy mogłyby znacząco ograniczyć wysokość należnej daniny.
Takie rozwiązanie ma pełnić podwójną funkcję. Z jednej strony zwiększyć wpływy budżetowe, a z drugiej zachęcić globalne koncerny do większego zaangażowania inwestycyjnego na polskim rynku. Według przedstawicieli rządu mechanizm ten ma premiować przedsiębiorstwa realnie wspierające rozwój polskiej gospodarki.
Czy podatek zwiększy dochody państwa?
Budżet może zyskać miliardy złotych
Ekonomiści wskazują, że wpływy z podatku cyfrowego mogłyby stanowić istotowe źródło dodatkowych dochodów budżetowych. W zależności od ostatecznego zakresu ustawy oraz liczby objętych przedsiębiorstw szacunki mówią nawet o wpływach liczonych w miliardach złotych rocznie.
Środki te mogłyby zostać przeznaczone na rozwój infrastruktury cyfrowej, cyberbezpieczeństwa, edukacji technologicznej czy wsparcie transformacji cyfrowej administracji publicznej.
Jednocześnie eksperci podkreślają, że rzeczywiste wpływy będą zależały od konstrukcji ustawy oraz skuteczności jej egzekwowania.
Kontrowersje wokół nowych regulacji
Branża technologiczna zgłasza obawy
Przedstawiciele sektora technologicznego zwracają uwagę, że nowe obciążenia mogą wpłynąć na koszty prowadzenia działalności. Istnieje ryzyko, że część przedsiębiorstw będzie próbowała przenieść część kosztów na reklamodawców lub użytkowników usług.
Pojawiają się również pytania dotyczące zgodności nowych regulacji z międzynarodowymi porozumieniami podatkowymi oraz relacji handlowych pomiędzy Polską a Stanami Zjednoczonymi, skąd pochodzi wiele największych firm technologicznych. Rząd podkreśla jednak, że projekt nie jest wymierzony w konkretne państwo, lecz obejmie wszystkie podmioty spełniające ustawowe kryteria.
Polska wpisuje się w europejski trend
Coraz więcej państw wprowadza podobne rozwiązania
Podatek cyfrowy nie jest nowym pomysłem na świecie. W wielu krajach europejskich funkcjonują już podobne mechanizmy lub prowadzone są prace nad ich rozszerzeniem. Powodem jest rosnące przekonanie, że klasyczne przepisy podatkowe powstały w czasach dominacji tradycyjnych przedsiębiorstw i nie odpowiadają realiom gospodarki cyfrowej.
Jednocześnie od wielu lat prowadzone są rozmowy w ramach OECD dotyczące wypracowania jednolitego, globalnego systemu opodatkowania największych korporacji. Dotychczas jednak nie udało się osiągnąć pełnego międzynarodowego porozumienia, dlatego kolejne państwa decydują się na własne rozwiązania krajowe.
Co dalej z projektem ustawy?
Konsultacje będą kluczowym etapem
Po publikacji projektu rozpocznie się proces konsultacji społecznych oraz uzgodnień międzyresortowych. To właśnie na tym etapie przedsiębiorcy, organizacje branżowe, eksperci podatkowi i organizacje pracodawców będą mogli zgłaszać swoje uwagi.
Ostateczny kształt przepisów może jeszcze ulec zmianom, jednak kierunek działań wydaje się przesądzony – Polska zamierza dostosować system podatkowy do dynamicznie rozwijającej się gospodarki cyfrowej.
Podsumowanie
Zapowiedź prac nad podatkiem cyfrowym stanowi jedną z najważniejszych inicjatyw podatkowych dotyczących rynku nowych technologii w Polsce w 2026 roku. Rząd argumentuje, że nowe przepisy mają zapewnić bardziej sprawiedliwe opodatkowanie największych globalnych platform internetowych oraz zwiększyć wpływy budżetowe, jednocześnie zachęcając przedsiębiorstwa do inwestowania w Polsce. Przed projektem stoją jednak liczne wyzwania – od konsultacji społecznych, przez kwestie zgodności z prawem międzynarodowym, aż po potencjalne reakcje największych światowych koncernów technologicznych. Ostateczny kształt ustawy będzie miał znaczenie nie tylko dla sektora cyfrowego, ale również dla całej polskiej gospodarki, która coraz silniej opiera się na usługach internetowych i nowoczesnych technologiach.
Źródła
- PAP Biznes – informacje o projekcie podatku cyfrowego.
- Ministerstwo Cyfryzacji – zapowiedzi dotyczące konsultacji projektu.
- Money.pl – informacje o założeniach podatku cyfrowego.
- Dziennik Gazeta Prawna – projekt ustawy i planowane konsultacje.
- Portal Samorządowy – analiza historii prac nad podatkiem cyfrowym w Europie.
