AI staje się zagrożeniem dla banków – ostrzeżenie Powella i Bessenta

Sztuczna inteligencja w centrum nowego kryzysu bezpieczeństwa finansowego

Jeszcze kilka lat temu sztuczna inteligencja była przedstawiana głównie jako technologia przyszłości, która miała zwiększyć produktywność, obniżyć koszty działania przedsiębiorstw oraz usprawnić funkcjonowanie sektora finansowego. Banki na całym świecie inwestowały miliardy dolarów w rozwój algorytmów analizujących ryzyko kredytowe, automatyzujących obsługę klienta czy wykrywających oszustwa finansowe. Jednak wydarzenia z maja 2026 roku pokazują, że AI zaczyna być postrzegana nie tylko jako narzędzie rozwoju, lecz również jako jedno z największych zagrożeń dla stabilności globalnego systemu bankowego.

W centrum tej debaty znaleźli się przewodniczący Rezerwy Federalnej USA, Jerome Powell, oraz sekretarz skarbu Stanów Zjednoczonych, Scott Bessent. Obaj politycy oraz regulatorzy rynku finansowego publicznie ostrzegli największe banki świata przed rosnącym ryzykiem związanym z nową generacją modeli sztucznej inteligencji. Ostrzeżenia te nie są już teoretycznymi rozważaniami ekspertów akademickich. Tym razem chodzi o realne obawy dotyczące bezpieczeństwa infrastruktury finansowej, możliwości destabilizacji sektora bankowego oraz wykorzystania AI przez cyberprzestępców.

Dlaczego banki zaczęły obawiać się AI?

Nowa generacja modeli AI odkrywa luki szybciej niż człowiek

Największe obawy regulatorów wywołał rozwój zaawansowanych modeli generatywnej sztucznej inteligencji, które potrafią analizować ogromne ilości kodu komputerowego i identyfikować podatności bezpieczeństwa w systemach operacyjnych, aplikacjach finansowych oraz infrastrukturze sieciowej. Szczególne kontrowersje wzbudził model „Mythos” opracowany przez firmę Anthropic. Według informacji ujawnionych przez Reuters oraz Financial Times, model miał wykrywać tysiące krytycznych luk bezpieczeństwa w popularnym oprogramowaniu wykorzystywanym również przez sektor bankowy. ()

Problem polega na tym, że tego rodzaju technologia może zostać wykorzystana nie tylko przez specjalistów ds. cyberbezpieczeństwa, ale także przez grupy przestępcze, organizacje hakerskie czy nawet państwa prowadzące cyberwojnę. AI może automatyzować proces wyszukiwania słabych punktów systemów bankowych, a następnie generować gotowe scenariusze ataków. Eksperci podkreślają, że skala i tempo działania takich modeli przewyższają możliwości tradycyjnych zespołów bezpieczeństwa IT.

Powell i Bessent alarmują największe banki

W kwietniu 2026 roku doszło do pilnego spotkania regulatorów z prezesami największych banków amerykańskich. Według Reutersa oraz Bloomberg uczestniczyli w nim przedstawiciele takich instytucji jak Goldman Sachs, Bank of America, Citigroup, Morgan Stanley czy Wells Fargo. Spotkanie zostało zwołane właśnie przez Powella i Bessenta. ()

Podczas rozmów regulatorzy mieli ostrzegać sektor bankowy przed możliwością pojawienia się nowego rodzaju zagrożeń systemowych. Nie chodziło wyłącznie o klasyczne cyberataki, lecz o sytuację, w której sztuczna inteligencja zacznie masowo wykorzystywać nieznane wcześniej podatności infrastruktury finansowej. W praktyce mogłoby to doprowadzić do jednoczesnych awarii systemów płatniczych, bankowości elektronicznej oraz usług rozliczeniowych.

AI jako potencjalne zagrożenie systemowe

Ryzyko większe niż kryzys finansowy 2008?

Coraz więcej ekonomistów uważa, że rozwój AI może stworzyć ryzyko systemowe porównywalne z kryzysem finansowym z 2008 roku. Europejski Bank Centralny ostrzegł w maju 2026 roku, że gwałtowny rozwój rynku AI może generować nowe zagrożenia dla stabilności finansowej, szczególnie w sektorze prywatnego kredytu, funduszy inwestycyjnych i instytucji finansowych finansujących infrastrukturę AI. ()

W praktyce problem jest wielowymiarowy. Po pierwsze, banki coraz bardziej uzależniają swoje operacje od systemów cyfrowych i algorytmów sztucznej inteligencji. Po drugie, wiele instytucji korzysta z tych samych dostawców technologii, co oznacza, że jedna luka bezpieczeństwa może mieć globalne konsekwencje. Po trzecie, AI zwiększa możliwości przeprowadzania ataków phishingowych, manipulacji finansowych i oszustw opartych na deepfake’ach.

IMF ostrzega przed efektem domina

Do grona instytucji alarmujących o ryzyku dołączył również Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Według analiz IMF zaawansowane modele AI mogą doprowadzić do skorelowanych awarii w wielu instytucjach finansowych jednocześnie. Oznacza to możliwość wystąpienia efektu domina, w którym problemy jednego banku szybko rozprzestrzenią się na cały system finansowy. ()

Eksperci IMF wskazują, że największym zagrożeniem jest obecnie asymetria bezpieczeństwa. Niektóre największe instytucje finansowe mają dostęp do najnowszych technologii ochronnych i współpracują bezpośrednio z firmami AI. Mniejsze banki oraz kraje rozwijające się nie posiadają jednak podobnych zasobów, co czyni je szczególnie podatnymi na cyberataki nowej generacji.

Europejski Bank Centralny również bije na alarm

Europa obawia się cyfrowej destabilizacji

Ostrzeżenia płyną nie tylko z USA. Europejski Bank Centralny w maju 2026 roku wezwał banki strefy euro do zwiększenia inwestycji w cyberbezpieczeństwo i modernizację infrastruktury IT. Według Reutersa regulatorzy obawiają się, że nowe modele AI mogą skutecznie wykorzystywać luki w przestarzałych systemach bankowych funkcjonujących w wielu europejskich instytucjach finansowych. ()

Szczególnie niepokojące jest to, że część europejskich banków nadal korzysta z technologii tworzonych kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt lat temu. Takie systemy były projektowane w czasach, gdy nikt nie przewidywał istnienia sztucznej inteligencji zdolnej automatycznie analizować i łamać zabezpieczenia.

Banki muszą inwestować miliardy

Analitycy szacują, że sektor bankowy będzie zmuszony wydać w ciągu najbliższych lat dziesiątki miliardów dolarów na modernizację infrastruktury bezpieczeństwa. Dotyczy to nie tylko samych systemów komputerowych, ale również szkoleń pracowników, procedur reagowania kryzysowego oraz budowy nowych centrów monitoringu cyberzagrożeń.

Co ważne, inwestycje te będą konieczne niezależnie od sytuacji gospodarczej. Banki nie mogą bowiem pozwolić sobie na opóźnienia w zabezpieczaniu infrastruktury, ponieważ potencjalne skutki ataku AI mogłyby być katastrofalne dla klientów i całego rynku finansowego.

Czy AI może doprowadzić do globalnego kryzysu finansowego?

Scenariusz masowych cyberataków

Eksperci coraz częściej analizują scenariusz, w którym sztuczna inteligencja zostaje wykorzystana do przeprowadzenia skoordynowanych ataków na sektor finansowy. Taki atak mógłby obejmować jednoczesne przejęcie systemów płatniczych, wyłączenie bankowości internetowej oraz manipulowanie danymi transakcyjnymi.

Najbardziej niebezpieczne byłoby jednak podważenie zaufania klientów do banków. System finansowy działa bowiem przede wszystkim dzięki przekonaniu społeczeństwa, że środki są bezpieczne i dostępne w każdej chwili. W przypadku masowych awarii lub wycieków danych mogłoby dojść do paniki finansowej oraz gwałtownych wypłat depozytów.

AI zwiększa skalę cyberprzestępczości

Nowoczesne modele AI umożliwiają cyberprzestępcom tworzenie niezwykle realistycznych wiadomości phishingowych, podszywanie się pod pracowników banków czy generowanie głosów imitujących konkretne osoby. W połączeniu z automatyzacją ataków oznacza to ogromny wzrost skali zagrożenia.

Jeszcze kilka lat temu skuteczny cyberatak wymagał dużej wiedzy technicznej i zaangażowania specjalistów. Obecnie AI może wykonywać znaczną część tych działań automatycznie. To powoduje, że próg wejścia dla cyberprzestępców znacząco się obniża.

Paradoks AI – największa szansa i największe zagrożenie

Banki nadal inwestują w sztuczną inteligencję

Mimo rosnących zagrożeń sektor finansowy nie zamierza rezygnować z rozwoju AI. Wręcz przeciwnie – banki zwiększają inwestycje w automatyzację, analizę danych i algorytmy predykcyjne. Dla wielu instytucji sztuczna inteligencja jest kluczowym elementem strategii konkurencyjności.

AI pozwala między innymi szybciej analizować ryzyko kredytowe, wykrywać podejrzane transakcje, personalizować oferty dla klientów czy automatyzować procesy operacyjne. Dzięki temu banki mogą ograniczać koszty i poprawiać rentowność.

Wyścig technologiczny trwa

Problem polega na tym, że równolegle trwa wyścig pomiędzy rozwojem systemów bezpieczeństwa a rozwojem ofensywnych możliwości AI. Im bardziej zaawansowane stają się algorytmy ochronne, tym bardziej zaawansowane stają się również narzędzia wykorzystywane przez cyberprzestępców.

To właśnie dlatego Powell i Bessent apelują o stworzenie globalnych standardów bezpieczeństwa dla sztucznej inteligencji. Według nich brak regulacji może doprowadzić do sytuacji, w której tempo rozwoju technologii wyprzedzi możliwości ochrony infrastruktury krytycznej.

Chiny i USA rozmawiają o „guardrails” dla AI

Potrzebne globalne regulacje

W maju 2026 roku Bessent poinformował, że USA i Chiny rozpoczęły rozmowy dotyczące międzynarodowych zabezpieczeń dla najbardziej zaawansowanych modeli AI. Celem jest stworzenie mechanizmów ograniczających możliwość wykorzystania sztucznej inteligencji przez organizacje przestępcze lub terrorystyczne. ()

To ważny sygnał pokazujący, że AI przestała być wyłącznie kwestią technologiczną czy biznesową. Obecnie staje się problemem geopolitycznym oraz jednym z kluczowych wyzwań dla bezpieczeństwa narodowego.

Regulacje mogą nadejść szybciej niż przewidywano

Jeszcze w 2024 i 2025 roku wiele firm technologicznych sprzeciwiało się zbyt restrykcyjnym regulacjom AI. Jednak wydarzenia ostatnich miesięcy sprawiły, że nawet największe korporacje zaczynają akceptować potrzebę wprowadzenia międzynarodowych zasad bezpieczeństwa.

Możliwe, że już w najbliższych latach powstaną globalne standardy dotyczące kontroli najbardziej zaawansowanych modeli AI, obowiązkowych testów bezpieczeństwa oraz monitorowania wykorzystania sztucznej inteligencji w sektorach krytycznych.

Co dalej z sektorem bankowym?

Nadchodzi era cyfrowej odporności

Eksperci podkreślają, że banki będą musiały całkowicie zmienić podejście do cyberbezpieczeństwa. Dotychczas ochrona systemów IT była traktowana głównie jako kwestia techniczna. Obecnie staje się jednym z najważniejszych elementów stabilności finansowej państw.

Oznacza to konieczność budowania tzw. „cyfrowej odporności”, czyli zdolności do funkcjonowania nawet w warunkach intensywnych cyberataków. Banki będą inwestować w redundancję systemów, sztuczną inteligencję obronną oraz nowe procedury kryzysowe.

AI zmieni cały system finansowy

Nie ma już wątpliwości, że sztuczna inteligencja radykalnie zmieni sposób funkcjonowania banków. Pytanie brzmi jednak, czy sektor finansowy zdoła odpowiednio wcześnie zabezpieczyć się przed nowymi zagrożeniami.

Ostrzeżenia Powella, Bessenta, ECB i IMF pokazują, że świat finansów wszedł w nową epokę. AI nie jest już wyłącznie technologią wspierającą rozwój biznesu. Coraz częściej staje się czynnikiem ryzyka systemowego, który może wpływać na stabilność gospodarek, bezpieczeństwo państw oraz funkcjonowanie globalnego rynku finansowego.

Źródła

Reuters – „Bessent, Powell warned bank CEOs about Anthropic model risks”
Reuters – „ECB tells banks to invest more to get a grip on AI security risk”
Financial Times – „ECB summons banks to urge them to fix flaws exposed by latest AI models”