Branża cementowa alarmuje o rosnącym imporcie spoza UE – presja na polski rynek budowlany rośnie
Narastający problem, który zmienia europejski rynek materiałów budowlanych
Sytuacja na rynku cementu w 2026 roku
Rynek cementu w Polsce i całej Unii Europejskiej w połowie 2026 roku znajduje się pod silną presją wynikającą z dynamicznie rosnącego importu spoza wspólnoty. Branża cementowa alarmuje, że skala napływu taniego cementu z krajów trzecich – w szczególności z Ukrainy, Turcji oraz państw Afryki Północnej – osiągnęła poziom, który może realnie zagrażać stabilności krajowych producentów, a w konsekwencji również bezpieczeństwu inwestycji infrastrukturalnych w całej Europie.
Według najnowszych analiz branżowych, import cementu spoza UE w 2025 roku wyniósł około 1,73 mln ton, a prognozy na 2026 rok wskazują na dalszy wzrost nawet powyżej 2 mln ton. Tak dynamiczna tendencja sprawia, że udział importu w krajowej produkcji staje się coraz bardziej znaczący i zaczyna wpływać na równowagę całego sektora budowlanego.
Skala zjawiska: import cementu spoza UE rośnie szybciej niż krajowa produkcja
Dane pokazujące realną zmianę struktury rynku
Rekordowy wzrost importu z krajów trzecich
Jednym z najbardziej niepokojących trendów jest gwałtowny wzrost importu cementu spoza Unii Europejskiej, który w ostatnich latach zwiększył się w tempie niespotykanym w historii europejskiego rynku budowlanego. W szczególności import z Ukrainy wzrósł o ponad 3800% od 2019 roku, co całkowicie zmieniło strukturę konkurencji w regionie.
Polska jako jeden z największych producentów, ale z rosnącą presją
Polska, która produkuje rocznie około 17,1 mln ton cementu, pozostaje trzecim największym producentem w Europie, jednak rosnący import zaczyna ograniczać możliwości pełnego wykorzystania krajowych mocy produkcyjnych.
Produkcja w 2026 roku może spaść o kolejne 2% rok do roku, co oznacza pogłębienie trendu spadkowego obserwowanego już wcześniej.
Nierównowaga konkurencyjna jako główne źródło problemu
Branża podkreśla, że problem nie wynika jedynie z popytu, lecz z nierównych warunków konkurencji. Producenci spoza UE często nie ponoszą kosztów związanych z europejskim systemem handlu emisjami (EU ETS), co pozwala im oferować cement po niższych cenach. W efekcie krajowe zakłady tracą konkurencyjność mimo wyższej efektywności technologicznej i bardziej rygorystycznych norm środowiskowych.
Ekonomiczne skutki rosnącego importu cementu
Straty dla budżetu i gospodarki
Setki milionów złotych ubytku w systemie fiskalnym
Według wyliczeń przedstawicieli branży, każda tona importowanego cementu oznacza dla budżetu państwa stratę rzędu około 136 zł. W skali roku przekłada się to na setki milionów złotych utraconych wpływów podatkowych oraz mniejsze dochody samorządów.
W latach 2024–2025 łączne straty wynikające z importu cementu spoza UE mogły przekroczyć 200 mln zł, co pokazuje skalę problemu nie tylko przemysłowego, ale również fiskalnego.
Presja na miejsca pracy i lokalne gospodarki
Rosnący import wpływa również bezpośrednio na rynek pracy. Branża cementowa w Polsce generuje tysiące miejsc pracy – zarówno bezpośrednio w zakładach produkcyjnych, jak i w całym łańcuchu dostaw, obejmującym transport, logistykę i budownictwo.
Zmniejszenie produkcji krajowej oznacza ryzyko ograniczenia zatrudnienia, szczególnie w regionach, gdzie cementownie stanowią jeden z głównych filarów gospodarki lokalnej.
Czynniki napędzające import cementu spoza UE
Różnice regulacyjne i koszty emisji CO₂
System EU ETS jako czynnik konkurencyjny
Jednym z kluczowych czynników wpływających na wzrost importu jest europejska polityka klimatyczna, w tym system EU ETS. Produkcja cementu w UE obciążona jest kosztami emisji CO₂, co znacząco zwiększa koszty produkcji w porównaniu do krajów spoza Unii.
Branża wskazuje, że w krajach takich jak Ukraina, Turcja czy Egipt koszty emisji nie są uwzględniane w tak restrykcyjny sposób, co prowadzi do zjawiska tzw. „ucieczki emisji”.
CBAM i jego ograniczona skuteczność
Choć wprowadzony został mechanizm CBAM (graniczny podatek węglowy), jego skuteczność w praktyce jest nadal ograniczona. Branża wskazuje, że system nie obejmuje jeszcze wszystkich kanałów importowych w sposób wystarczająco szczelny, co pozwala na utrzymanie przewagi cenowej producentów spoza UE.
Reakcja branży: postulaty i propozycje zmian systemowych
Apel o rozszerzenie systemu SENT
Wzmocnienie kontroli transportu cementu
Jednym z głównych postulatów branży cementowej jest objęcie cementu systemem SENT, który obecnie stosowany jest do monitorowania tzw. towarów wrażliwych. System ten umożliwia śledzenie transportów i ograniczanie szarej strefy.
Według producentów, rozszerzenie SENT na cement mogłoby:
- zwiększyć kontrolę nad importem
- ograniczyć nielegalny obrót
- poprawić ściągalność podatków
- wyrównać warunki konkurencji
Dodatkowe postulaty branży
Branża wskazuje również inne możliwe działania:
- wprowadzenie licencji importowych
- zaostrzenie kontroli jakości cementu na granicach
- weryfikację śladu węglowego importowanych produktów
- zwiększenie transparentności łańcuchów dostaw
Znaczenie cementu dla bezpieczeństwa gospodarki
Cement jako surowiec strategiczny
Fundament infrastruktury i inwestycji publicznych
Cement jest jednym z najważniejszych materiałów budowlanych, bez którego niemożliwa jest realizacja kluczowych inwestycji infrastrukturalnych. W 2026 roku zapotrzebowanie na ten surowiec pozostaje wysokie, szczególnie w kontekście:
- budowy infrastruktury transportowej
- projektów energetycznych
- inwestycji obronnych
- modernizacji przemysłu
Ryzyko dla dużych projektów inwestycyjnych
Eksperci ostrzegają, że dalszy spadek produkcji krajowej może wpłynąć na realizację strategicznych inwestycji, w tym projektów energetycznych oraz infrastrukturalnych o znaczeniu krajowym i europejskim.
Perspektywy na kolejne lata
Czy rynek cementu czeka strukturalna zmiana?
Prognozy wskazują dalszy wzrost importu
Wszystkie dostępne analizy wskazują, że trend wzrostu importu cementu spoza UE może się utrzymać w kolejnych latach. Prognozy mówią o przekroczeniu poziomu 2 mln ton importu rocznie, co może oznaczać dalsze ograniczanie produkcji krajowej.
Możliwe scenariusze rozwoju sytuacji
Branża wskazuje trzy potencjalne kierunki rozwoju:
- Scenariusz regulacyjny – zaostrzenie kontroli importu i wzmocnienie CBAM
- Scenariusz rynkowy – dalsza utrata udziału przez producentów UE
- Scenariusz mieszany – częściowa stabilizacja przy jednoczesnej presji cenowej
Podsumowanie: branża na rozdrożu
Rosnący import cementu spoza Unii Europejskiej staje się jednym z kluczowych wyzwań dla europejskiego przemysłu budowlanego w 2026 roku. Połączenie wysokich kosztów produkcji, regulacji środowiskowych oraz taniego importu z krajów trzecich tworzy trudne warunki konkurencyjne dla producentów w UE.
Branża cementowa jednoznacznie wskazuje, że bez systemowych zmian – takich jak wzmocnienie kontroli importu, uszczelnienie CBAM oraz rozszerzenie systemu SENT – europejski rynek cementu może wejść w okres trwałej nierównowagi.
Źródła
- BiznesInfo – „Tani cement z importu uderza w polskie miejsca pracy”
- Polskicement.pl – analiza produkcji i importu cementu
- In-Westycje – „Import cementu rośnie mimo regulacji”
- WNP.pl – prognozy importu cementu na 2026 r.
- Energetyka24 – „Branża cementowa pod presją”
- Bankier.pl – „Import cementu wymyka się spod kontroli”
- PKB24 – „Import cementu zagraża strategicznej branży”
